İcra ve iflas hukuku, alacakların devlet gücüyle tahsil edilmesini düzenler. Temel kaynağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'dur. Takipler icra dairelerinde yürütülür. Takiple ilgili şikâyet ve itirazlara icra mahkemeleri bakar.
Takip türleri
- İlamsız takip: Mahkeme kararı olmadan, bir alacağın tahsili için başlatılan takiptir.
- İlamlı takip: Mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki bir belgeye dayanır.
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono ve poliçeye dayanan, borçlu için daha kısa sürelerin öngörüldüğü özel takiptir.
- Kira alacakları ve tahliye takipleri ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip.
Ödeme emrine itiraz
| Takip türü | İtiraz süresi | Nereye |
|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takip | Tebliğden itibaren 7 gün | İcra dairesi |
| Kambiyo senetlerine dayalı takip | Tebliğden itibaren 5 gün | İcra mahkemesi |
Genel ilamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Kambiyo senetlerine dayalı takipte ise itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için icra mahkemesinin karar vermesi gerekir. İmzaya itiraz edilmemesi halinde imza kabul edilmiş sayılır.
İtirazdan sonra alacaklının seçenekleri
- İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde kanunda sayılan nitelikte belgeler varsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden istenir.
- İtirazın iptali davası: Genel mahkemede, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır. Ticari alacaklar ve kira gibi zorunlu arabuluculuk kapsamındaki konularda önce arabulucuya başvurulur.
- İcra inkâr tazminatı: İtirazı haksız bulunan borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir.
Borçlu tarafın hakları
- Şikâyet: İcra dairesinin kanuna aykırı işlemlerine karşı, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir.
- Menfi tespit ve istirdat: Borçlu olmadığını düşünen kişi menfi tespit davası açabilir. Takip sırasında ödenmek zorunda kalınan para, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla geri istenebilir.
- Haczedilemeyen mallar: Ev eşyası gibi kanunda sayılan bazı mallar haczedilemez. Maaşın ise ancak dörtte biri haczedilebilir.
Haciz ve satış
Borç ödenmez ve itiraz edilmezse takip kesinleşir. Alacaklının talebiyle borçlunun malları haczedilir, kıymet takdiri yapılır ve satış süreci başlar. Kıymet takdirine karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. Satış bedeli, sıra cetveline göre alacaklılar arasında paylaştırılır.
Konkordato ve iflas
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu, konkordato talep ederek alacaklılarıyla anlaşma yoluyla borçlarını yeniden yapılandırabilir. Tacirler hakkında ise şartları varsa iflas yoluyla takip yapılabilir.
Sık sorulan sorular
Ödeme emri geldi. Ne kadar sürem var?
Genel ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün, kambiyo senetlerine dayalı takipte ise beş gün içinde itiraz edilmelidir. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir.
Maaşa ne kadar haciz konulabilir?
Maaş ve ücretlerin kural olarak dörtte biri haczedilebilir. Nafaka alacakları için bu sınır uygulanmaz.
İtirazın iptali davası ne zamana kadar açılmalıdır?
İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurulur ve bu süreçte süre işlemez.
İcra inkâr tazminatı nedir?
Borcunu haksız yere inkâr ederek takibe itiraz eden borçlunun, itirazın iptali veya kaldırılması halinde ödemeye mahkûm edildiği, alacağın yüzde yirmisinden az olmayan tazminattır. Koşulları varsa haksız takip yapan alacaklı da benzer tazminata mahkûm edilebilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir. Somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026 · Erdeve Hukuk ve Arabuluculuk