Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle malvarlığının mirasçılara nasıl geçeceğini düzenler. Temel kaynağı Türk Medeni Kanunu'dur. Miras, ölüm anında kendiliğinden mirasçılara geçer. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle, yani birlikte malik olur.
Yasal mirasçılar ve payları
Yasal mirasçılık zümre sistemine göre belirlenir. Önce altsoy (çocuklar ve torunlar), altsoy yoksa anne-baba ve onların altsoyu, onlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalar mirasçı olur. Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir:
| Eşle birlikte mirasçı olanlar | Eşin payı |
|---|---|
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | Mirasın dörtte biri |
| Anne-baba zümresi | Mirasın yarısı |
| Büyükanne-büyükbaba zümresi | Mirasın dörtte üçü |
| Hiçbiri yoksa | Mirasın tamamı |
Mirasçılık belgesi
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), kimlerin hangi oranda mirasçı olduğunu gösterir. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Tapuda intikal, banka hesapları ve diğer işlemler için bu belge gerekir.
Mirasın reddi
Mirasçılar, mirası reddetmek için üç aylık süreye sahiptir. Süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten, kural olarak ölüm tarihinden itibaren başlar. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ölüm tarihinde ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olan miras ise reddedilmiş sayılır. Bu durumun mahkemeden tespit ettirilmesi mümkündür.
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakan, vasiyetname veya bağışlarla malvarlığı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Ancak bazı mirasçıların saklı payına dokunamaz:
- Altsoy için yasal miras payının yarısı,
- Anne ve babanın her biri için yasal miras payının dörtte biri,
- Sağ kalan eş için, altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal payının tamamı, diğer hallerde dörtte üçü.
Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Bu dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası)
Miras bırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bir taşınmazı gerçekte bağışlamasına rağmen tapuda satış gibi göstermesine muris muvazaası denir. Diğer mirasçılar, tapu iptali ve miras payları oranında tescil davası açabilir. Yargıtay içtihadına göre bu dava herhangi bir süreye bağlı değildir.
Vasiyetname
Vasiyetname resmi şekilde (noter huzurunda), el yazısıyla veya olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir. Ölümden sonra vasiyetname sulh hukuk mahkemesinde açılır ve ilgililere tebliğ edilir. Şekil şartlarına uyulmaması, ehliyetsizlik veya irade sakatlığı gibi sebeplerle vasiyetnamenin iptali istenebilir.
Terekenin paylaşımı
Mirasçılar terekenin paylaşımında anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ayrıntılar için Gayrimenkul ve Kira Hukuku ve Arabuluculuk sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mirası reddetmek için ne kadar sürem var?
Üç ay. Süre, yasal mirasçılar için kural olarak miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren işler. Ret, sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleşir.
Saklı pay nedir?
Miras bırakanın vasiyetname veya bağışla ortadan kaldıramayacağı, kanunun belirli mirasçılara ayırdığı paydır. Altsoy için yasal payın yarısı, anne ve baba için dörtte biridir.
Babam taşınmazını kardeşime satış gibi gösterip devretti. Ne yapabilirim?
Devir gerçekte bağış ise ve diğer mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyorsa, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Bu dava herhangi bir süreye bağlı değildir.
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Mirasçılık belgesi notere başvurarak ya da sulh hukuk mahkemesinde açılacak bir davayla alınabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir. Somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026 · Erdeve Hukuk ve Arabuluculuk